ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΛΕΙΑΝΤΙΚΑ ΠΟΙΟΤΗΤΟΣ

Γνωρίστε την λείανση

Μέρος απο ‘αρθρο περι λείανσης,  του Λευτέρη Χαβουτσά για το περιοδικό Ξυλο & Έπιπλο

Όλοι οι επαγγελματίες, ακόμη και αυτοί που προτιμούν να δουλεύουν μόνο μελαμίνες, δεν μπορούν να τελειώσουν μια δουλειά, χωρίς να χρησιμοποιήσουν ίχνος λειαντικού χαρτιού. Το χαρτί αυτό χρησιμοποιείται σχεδόν παντού ,από εργασίες λείανσης μιας ακατέργαστης ξύλινης επιφάνειας μέχρι το τρίψιμο ευαίσθητων βερνικιών και βαφών. Ως εκ τούτου είναι λογικό να κυκλοφορούν στην αγορά πάρα πολλοί τύποι γυαλόχαρτων, ανάλογα με τη φύση του υλικού των κόκκων τους, με τις διαστάσεις και Τη διασπορά τους (αραιή ή πυκνή), ανάλογα με το είδος και το βάρος του υποστρώματος(ενίσχυση βάσης) που είναι χαρτί ή ύφασμα στο οποίο είναι προσκολλημένη η λειαντική στρώση και ανάλογα με την κόλλα. Στο άρθρο που ακολουθεί θα προσπαθήσουμε να αναφέρουμε τους συνδυασμούς που φαίνεται να έχουν καλύτερο αποτέλεσμα για το είδος της λείανσης που συνήθως κάνετε. Βέβαια κάθε τύπος γυαλόχαρτου κατασκευάζεται για συγκεκριμένες χρήσεις, ανάλογα με το υλικό που πρόκειται να λειανθεί και ανάλογα με το αν θα χρησιμοποιηθεί για λείανση με το χέρι ή με λειαντικό μηχάνημα.

Κάποια από τα νέα λειαντικά που χρησιμοποιούνται σήμερα σε ξυλουργικές εργασίες είχαν στο παρελθόν χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά σε άλλες βιομηχανίες. Έχουν το πλεονέκτημα να επιταχύνουν τις εργασίες λείανσης, αλλά κοστίζουν πολύ πιο ακριβά από ότι τα παλαιότερα υλικά.

 

Η λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο κόστος και την αποτελεσματικότητα του λειαντικού, εξαρτάται, για όσους ασχολούνται με ξυλουργικές εργασίες, από το πόσο καλά γνωρίζουν το προϊόν που αγοράζουν και πόσο καλά καταλαβαίνουν τι ακριβώς μπορεί να προσφέρει μια συγκεκριμένη λειαντική στρώση. Από την άλλη πλευρά, οι κατασκευαστές λειαντικών χρησιμοποιούν ποικιλία λειαντικών στρώσεων πάνω σε ιμάντες, δίσκους, φύλλα, ρολά και σπόγγους και όλα αυτά τα προϊόντα προσφέρονται στην ανάλογη τιμή. Εν ολίγοις, πάντα υπάρχει ένας τύπος γυαλόχαρτου που να ταιριάζει με το είδος της δουλειάς που θέλουμε να κάνουμε.

 

Τα περισσότερα γυαλόχαρτα έχουν στο πίσω μέρος τους τυπωμένα όλα τα στοιχεία που αφορούν τον τύπο και τη διαβάθμιση του κόκκου τους (grit). Επίσης ίσως να υπάρχουν και επιπρόσθετα στοιχεία που αφορούν το βάρος του χαρτιού που έχει η ενίσχυση και τον τύπο της κόλλας με την οποία έχει συγκολληθεί η λειαντική στρώση πάνω στην ενίσχυση. Ομως, οι πληροφορίες που θα διαβάσετε ίσως και να μην είναι τόσο εξυπηρετικές όσο θα θέλατε.

 

Για παράδειγμα, αν πέρα από τις τρεις κατηγορίες χοντρό, μέτριο και λετττό δεν γνωρίζετε και τις βαθμίδες του κόκκου ίσως και να μην καταλαβαίνετε ακριβώς πόσο χοντρό ή λεπτό είναι το γυαλόχαρτο. Επίσης, τι βάρος θέλετε να έχει το χαρτί του λειαντικού με το ποίο θα λειάνετε το κάθε χέρι βερνικιού που απλώσατε; Να είναι βάρους Α ή βάρους C; Όταν, λοιπόν, ξέρετε κάποια πράγματα για τις λειαντικές στρώσεις, τα χαρτιά ενίσχυσης και τα βερνίκια θα μπορέσετε πιο εύκολα να διαλέξετε το κατάλληλο είδος γυαλόχαρτου ανάμεσα στις μάρκες και τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά.

 

Λειαντική στρώση : Αυτό που χαρακτηρίζει το γυαλόχαρτο.

 

Οι κατασκευαστές λειαντικών χρησιμοποιούν ακόμα κάποιες φυσικές ύλες σε ορισμένους τύπους γυαλόχαρτων, αλλά ο γενικός κανόνας θέλει τα περισσότερα γυαλόχαρτα που αγοράζουμε να έχουν επίστρωση από συνθετικά υλικά. Υλικά όπως οξείδιο του αλουμινίου, καρβίδιο σιλικόνης και κεραμικές ύλες ειναι τα πλέον κοινά που χρησιμοποιούνται. Τα υλικά αυτά είναι συνθετικά ενώ υλικά όπως το ορυκτο πυρίτιο και η σμυριδόπετρα (που χρησιμοποιείται σε μεταλλουργικές εργασίες) είναι οι μοναδικές ύλες που βρίσκονται στη φύση. Γενικά, οι προσπάθειες των κατασκευαστών επικεντρώθηκαν σε έρευνες που αφορούν το οξείδιο του αλουμινίου και τις νέες κεραμικές λειαντικές ύλες, σε βαθμίδες υψηλής ή μέτριας ευθρυπτικότητας, που σημαίνει πως όσο φθείρεται το γυαλόχαρτο οι ύλες αυτές αρχίζουν να θρυμματίζονται.

"Ειναι πολύ καλό να υπάρχει ευθρυπτικότητα" υποστηρίζουν όλοι ανεξαιρέτως οι ειδικοί. Φροντίζει ώστε κάποια σημεία να επανέρχονται στην προηγούμενη κατάσταση που είχαν και έτσι να μεγαλώνει η διάρκεια ζωής του γυαλόχαρτου. Δεύτερον, δημιουργεί επιφάνεια με πολύ καλή συνοχή απ' ότι τα υλικά μηδενικής ευθρυπτικότητας.

Τα περισσότερα γυαλόχαρτα για ξυλουργικές εργασίες έχουν ανοικτή στρώση, δηλαδή η στρώση με το λειαντικό υλικό καλύπτει το 40 - 70% του χαρτιού. Το κενό που υπάρχει ανάμεσα στους κόκκους του λειαντικού υλικού καλύπτεται συνήθως απο τη σκόνη του ξύλου και έτσι το γυαλόχαρτο δεν στομώνει γρήγορα. Από την άλλη μεριά τα γυαλόχαρτα με πυκνόκοκκη λειαντική στρώση τείνουν να λειαίνουν πιο ομοιόμορφα τις επιφάνειες και θεωρούνται κατάλληλα για λείανση λούστρων,

Τα λειαντικά εστέρων στεατικού οξέος έχουν την ιδιότητα να διώχνουν τις σκόνες του ξύλου να μην αφήνουν άλλες υλες να κατακαθίσουν στην επιφάνεια του και έτσί δεν στομώνουν όταν λειαίνονται επιφάνειες ανάμεσα στα στρώματα λούστρων ή επιφάνειες ξύλου υψηλής περιεκτικότητας σε ρητίνη, όπως είναι το πεύκο. Βέβαια τo χαρτί με εστέρα στεατικοΰ οξέος κοστίζει περισσότερο και δεν θεωρείται τόσο απαραίτητο υλικό κατά τις εργασίες λείανσης ξηρού σκληρού ξύλου.

Τα σύγχρονα λειαντικά εστέρων στεατικού οξέος, σε αντίθεση με τα παλαιότερα, ειναι ετσι κατασκευασμένα που να μην προκαλούν το παραμικρό πρόβλημα όταν λειαίνονται επιφάνειες που έχουν περαστεί με υδροδιαλυτα βερνίκια και γενικά υδροδιαλυτά φινιρίσματα.

Βέβαια κυκλοφορούν και απόψεις που διαψεύδουν αυτό που μόλις διαβάσατε. Κάποιοι ισχυρίζονται πως όλα τα γυαλόχαρτα τα καταφέρνουν εξίσου καλά, εφόσον έχουμε φροντίσει να βρέξουμε την επιφάνεια του ξύλου που λειαίνουμε με οινόπνευμα. Μάλιστα, υποστηρίζουν η συγκεκριμένη μέθοδος αποδίδεί καλύτερα αποτελέσματα σε ξύλα που έχουν πυκνά νερά. Σε ξύλα με πιο αραιά νερά, όπως στη δρυ, οι εστέρες που βγαίνουν από το γυαλόχαρτο τείνουν να μπουκώνουν τους πόρους του ξύλου. Το υπόστρωμα, δηλ. η ενισχυμένη βάση του γυαλόχαρτου, επηρεάζει επίσης την απόδοση του. Τα χαρτιά που χρησιμοποιούνται, ανάλογα με το βάρος τους Φέρουν διάφορα χαρακτηριστικά σύμβολα, όπως τα γράμματα A, C, D, Ε και F, όπου το A είναι το ελαφρύτερο και χρησιμοποιείται στα λεπτότερα γυαλόχαρτα. Τα Ε και F βάρη βρίσκονται στους τροχιστικοός δίσκους. Η υφασμάτινη ενίσχυση είναι πιό ανθεκτική αλλά δεν είναι τόσο στρωτή και λεία όπως η χάρτινη. Τα υφάσματα είναι βάρους J, τα πιο εύκαμπτα, και Χ, Υ και Ζ.

 

Η λειαντική ικανότητα οφείλεται σε έναν αριθμό παραγόντων όπως η σκληρότητα η αιχμηρότητα, η αντοχή και η ευθρυπτικότητα .Ευθρυπτικότητα σημαίνει πως τα λειαντικά υλικά θρυμματίζονται όσο περισσότερο χρησιμοποιούνται και απο αυτη την θραύση δημιουργούνται νέοι κόκκοι του ίδιου υλικού με αιχμηρές άκρες. καλύτερη λύση για γενική χρήση φαίνεται να είναι τα λειαντικά απο οξείδιο του αλουμινίου, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να έχουμε στην αποθήκη μας κάί κάποια άλλα λειαντικά υλικά που είναι για συγκεκριμένες χρήσεις.

 

Ορυκτό πυρίτιο (Si): Το φυσικό υλικό.

 

Πρόκειται για μια από τις φυσικές μεταλλικές ουσίες . ξεχωρίζει από το χαρακτηριστικό πορτοκαλί χρώμα . Το πυρίτιο είναι ορυκτό και οπως και να το κάνουμε δεν χαρακτηρίζεται από μεγάλη αντοχή και φθείρεται γρηγορότερα απο το οξείδιο του αλουμινίου και τα κεραμικά υλικά αλλά παρόλα αυτά υπάρχει κόσμος που το χρησιμοποιεί γιατί αφήνει μια ομοιόμορφη επιφάνεια στη τελική λείανση.

Κυκλοφορεί σε φύλλα για γυαλοχαρτάρισμα με το χέρι ή για χρήση σε λειαντική μηχανή. Βέβαια, τα νέα οξείδια του αλουμινίου έχουν αρχίσει να αντικαθιστούν σταδιακά το ορυκτό πυρίτιο και οι βιομηχανίες τείνουν να σταματησουν την παραγωγή του.

 

Καρβίδιο σιλικόνης (SiC): Για ομοιόμορφο φινίρισμα.


Το καρβίδιο σιλικόνης ανήκει στα συνθετικά υλικά και οι κόκκοι του είναι πολύ πιο αιχμηροί και σκληροί απο τις κοινές μορφές οξειδίου του αλουμινίου. Εχει τόσο αιχμηρούς κόκκους που θυμίζουν βελόνες όπως τα θραύσματα του γυαλιού.Επόμενο είναι τόσο σκληροί και αιχμηροί κόκκοι να μπορούν να κόψουν γυαλί, πλαστικό και μέταλλο με μικρή σχετικά πίεση, αλλά στην πραγματικότητα το καρβίδιο σιλικόνης δεν είναι τόσο σκληρή μεταλλική ουσία. Οι επιμήκεις κόκκοι σπάνε πολύ γρήγορα με αποτέλεσμα λόγω της υψηλής ευθρυπτικότητας να μην κρίνεται κατάλληλο για ξεχόνδρισμα ξύλου εφόσον, κατά τους κατασκευαστές, φθείρεται πάρα πολύ γρήγορα. Παρόλα αυτά θεωρείται θαυμάσιο υλικό για τρίψιμο ανάμεσα στα στρώματα βερνικιων και για εργασίες αφαίρεσης φιλμ παλιών λούστρων και γομαλάκας εφόσον οι κόκκοι σπάνε εύκολα και αφήνουν ομοιόμορφες γρατσουνιές πάνω στις επιφάνειες. Υπάρχουν και αδιάβροχες παραλλαγές του υλικού αυτού που δεν φθείρονται εύκολα όταν χρησιμοποιηθούν μαζί με νερό ή ένα λιπαρό υγρό.


Οξείδιο του αλουμινίου (Al2O3): Το υλικό για όλες τις δουλειές.



Το οξείδιο του αλουμινίου είναι από τα υλικά που χρησιμοποιούνται κατά κόρον στα γυαλόχαρτα ξυλουργικής. Έχει πολύ καλή συμπεριφορά με έναν αριθμό υλικών,οπως το γυμνό ξύλο, οι μπογιατισμένες επιφάνειες και το μέταλλο. Δεν θρυμματίζεται ευκολα και έχει την τάση να φθείρεται μεχρι να φτάσει στο σημείο η λειαντική του ικανότητα να είναι μηδενική. Το ακριβό οξείδιο του αλουμινίου έχει ευθρυπτικότητα ή μέτρια ευθρυπτικότητα.επίσης κυκλοφορούν και ακριβές παραλλαγές του, οι οποίες έχουν περάσει απο θερμική επεξεργασία, σε προϊόντα που πωλούνται σε πιο υψηλές τιμές.

Αλουμίνα-ζιρκόνια,Ζιρκόνιο (ZrO2) : "Οι σκληροί της ομάδας"



Η αλουμίνα - ζιρκόνια είναι κράμα οξειδίου του αλουμινίου και οξειδίου του ζιρκονίου.Χαρακτηρίζεται από υψηλή σκληρότητα και ως εκ τούτου έχει αρχίσει να αντικαθιστά το οξείδιο του αλουμινίου.Έχει υψηλή ανθεκτικότητα η οποία αποδεικνύεται από την συμπεριφορά που έχει κάτω από μεγάλα φορτία, χρησιμοποιείται κατά κόρον σε ηλεκτρικά λειαντικά μηχανήματα.

CERAMICS : Η κορυφαία τεχνολογία στα λειαντικά υλικά.



Το κεραμικό οξείδιο αλουμινίου είναι στην κορυφή των λειαντικών υψηλών επιδόσεων που χρησιμοποιούνται σήμερα .Οι κεραμικές ουσίες χαρακτηρίζονται από μεγάλη σκληρότητα, αιχμηρότητα και αντοχή στις μεγάλες πιέσεις .Έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και απόδοση απο κάθε αλλη τεχνολογία και τη ιδιότητα να " αυτο-λειαίνονται " κρατόντας σε όλη τη διάρκεια ζωής τους την ίδια κοπτικότητα και απόδοση.Σαν υλικά είναι ακριβότερα απο οποιοδήποτε άλλο υλικό κυκλοφορεί στην αγορά αλλά η σχέση απόδοσης/τιμής σε σύγκριση με όλα τα υπόλοιπα τα καθιστά πιο συμφέροντα για τη βιομηχανία και όπου απαιτούντε γρήγοροι ρυθμοί παραγωγής.